LEVYOSN’S DREAM LYRICS
װערטער
1. A Bletele Vert a Bletl
Adah Hetko
A bletele vert a bletl
A bletl vert a blat
Vey’z mir, oy gevald
Vos iz a blat
Nor a bletele ufgevaksn
Nor a bletele ufgevaksn
A tsvaygele vert a tsvaygl
A tsvaygl vert a tsvayg
Vey’z mir, oy gevald
Vos iz a tsvayg
Nor a tsvaygele breyt un fayn
Nor a tsvaygele ufgevaksn
A beymele vert a beyml
A beyml vert a boym
Vey’z mir, oy gevald
Vos iz a boym
Nor a beymele grin un hoykh shoyn
Nor a beymele ufgevaksn
A veldele vert a veldl
A veldl vert a vald
Vey’z mir, oy gevald
Vos iz a vald,
Nor a veldele tif un alt
Nor a veldele ufgevaksn
A libele vert a libe
A lidele vert a lid
Un ikh hob dikh lib
Un ikh zing dos lid
Mit a libele ufgevaksn
Mit a libele ufgevaksn
A tiny leaf becomes a little leaf
A little leaf becomes a leaf
Oh me, oh my
What is a leaf
But a tiny leaf grown up
But a tiny leaf grown up?
A tiny branch becomes a little branch
A little branch becomes a branch
Oh me, oh my
What is a branch
But a tiny branch, wide and nice
But a tiny branch grown up?
A tiny tree becomes a little tree
A little tree becomes a tree
Oh me, oh my
What is a tree
But a tiny tree already tall and green
But a tiny tree grown up?
A tiny forest becomes a little forest
A little forest becomes a forest
Oh me, oh my
What is a forest
But a tiny forest deep and old
But a tiny forest grown up?
A tiny love becomes a love
A tiny song becomes a song
And I love you
And I sing this song
With a love that’s grown up
With a love that’s grown up
אַ בלעטעלע װערט אַ בלעטל
עדה העטקאָ
אַ בלעטעלע װערט אַ בלעטל
אַ בלעטל װערט אַ בלאַט
װיי'ז מיר, אוי געװאַלד
?װאָס איז אַ בלאַט
נאָר אַ בלעטעלע אויפֿגעװאַקסן
נאָר אַ בלעטעלע אויפֿגעװאַקסן
אַ צװײַגעלע װערט אַ צװײַגל
אַ צװײַגל װערט אַ צװײַג
װיי'ז מיר, אוי געװאַלד
?װאָס איז אַ צװײַג
נאָר אַ צװײַגעלע ברייט און פֿײַן
נאָר אַ צװײַגעלע אויפֿגעװאַקסן
אַ ביימעלע װערט אַ ביימל
אַ ביימל װערט אַ בוים
װיי'ז מיר, אוי געװאַלד
?װאָס איז אַ בוים?
נאָר אַ ביימעלע, גרין און הויך שוין
נאָר אַ ביימעלע אויפֿגעװאַקסן
אַ װעלדעלע װערט אַ װעלדל
אַ װעלדל װערט אַ װאַלד
װיי'ז מיר, אוי געװאַלד
?װאָס איז אַ װאַלד
נאָר אַ װעלדעלע טיף און אַלט
נאָר אַ װעלדעלע אויפֿגעװאַקסן
אַ ליבעלע װערט אַ ליבע
אַ לידעלע װערט אַ ליד
און איך האָב דיך ליב
און איך זינג דאָס ליד
מיט אַ ליבעלע אויפֿגעװאַקסן
מיט אַ ליבעלע אויפֿגעװאַקסן
2. Fayerdike Libe
Folksong
Collector & Translator: Ruth Rubin
Di fayerdike libe
vos tit in maynem hartsn brenen
vos kimt aroys un vos libn zikh
az mir kenen zikh nisht nemen?
Oy shildik iz dayn tate
un shildik iz dayn mame
un shildik bisti dushenyu
merer fun zey ale
Oy, gonve aroys dayne kleyder
un bolt zey tsvishn kurn
un mir veln beyde in a kleyn shteytele
antolfn gevorn
In a kleyn shteytele
tsvishn fremde mentshn
ver zhe vet undz tsu der khupe firn
un ver zhe vet undz bentshn?
In a kleyn shteytele
tsvishn fremde mentshn
malukhim veln undz tsu der khupe firn
un der ziser got vet undz bentshn
This fiery love
that burns my heart
How will our love work out
since we can’t marry eachother?
Guilty is your father
And guilty is your mother
And guilty are you, sweetheart
More than all of them.
Steal your clothes away
And hide them amongst the grain
And we’ll both run away
To a small shtetl
In a small shtetl
Among strangers
Who will leads us to the khupe
And who will bless us?
In a little shtetl
Among strangers
Angels will lead us to the khupe
and sweet God himself will bless us
פֿאָלקסליד
זאַמלער: רות רובין
XXXX
3. Kholemen Khaloymes
Text: Aliza Greenblatt (Trans. Adah Hetko)
Music: Solomon Golub
In der tifkayt fun der nakht,
Lign barg un tol fartrakht,
Kholemen khaloymes,
Kholemen khaloymes.
Shikt der barg tsum tol a blik,
Entfert tol bald op tsurik
Zelbike rayoynes,
Kholemen khaloymes.
Tol un barg un barg un tol,
Blien blumen on a tsol –
Kishef, kishef umetum,
Kishef, kishef umetum
Vidert op der barg a kol,
Entfert vider op der tol –
Bald vert shtil arum,
Bald vert shtil arum…
Khaloymes…
In the night of deepest deep
Hill and valley cannot sleep
Dreaming of dreams
Dreaming of dreams
Hill awakes and casts a glance
Shyly valley takes its chance
Thinking the same things
Dreaming of dreams
Hill and valley, valley and hill
Blossoms bud and bloom until
Magic, magic everywhere
Magic, magic everywhere
On the hill a voice resounds
Answered in the valley’s ground
Soon it will be quiet
Soon it will be quiet
Dreams…
חלומען חלומות
װערטער: עליזה גרינבלאַט
מוזיק: סאָלאָמאָן גאָלוב
אין דער טיפֿקײַט פֿון דער נאַכט
ליגן באַרג און טאָל פֿאַרטראַכט
חלומען חלומות
חלומען חלומות
שיקט דער באַרג צום טאָל אַ בליק
ענטפֿערט טאָל באַלד אָפּ צוריק
זעלביקע רעיונות
חלומען חלומות
טאָל און באַרג און באַרג און טאָל
— בליען בלומען אָן אַ צאָל
כּשוף, כּשוף אומעטום
כּשוף, כּשוף אומעטום
װידערט אָפּ דער באַרג אַ קול
— ענטפֿערט װידער אָפּ דער טאָל
באַלד װערט שטיל אַרום
באַלד װערט שטיל אַרום
…חלומות
4. Mit a Nodl, On a Nodl
Folksong
Collector & Translator: Ruth Rubin
Mit a nodl, on a nodl
Ney ikh mir b’kovid godl
Zitsn zits ikh mir a fis af a fis
Vayl di arbet iz tsiker zis
Mit a nodl…
Un az ikh hob a nodl mit a fodim
Ney ikh mir oys di shenste b’godim
Mit a nodl…
Tsien tsi ikh mir di fastrige
Un ikh es mir di mamelige
Mit a nodl…
Un az ikh nem di sher un ayzn
Ken ikh shoyn mayn vayb un kinder shpayzn
Mit a nodl…
Shabes gey ikh mir aroys vi in posik shteyt
In di eygene b’godim vos ikh hob aleyn geneyt
With a needle, without a needle
I sew with great dignity
I sit on my worktable with my legs crossed under me
Because my work is sugar-sweet
With a needle…
So long as I have a needle and thread
I can sew up the most beautiful clothes
With a needle…
I pull out my basting threads
And eat my cornmeal mush
With a needle…
And when I take my shears and iron in hand
Then I can feed my wife and children
With a needle…
On the Sabbath I walk out — “As it is written”
In the very clothes that I myself have made
מיט אַ נאָדל, אָן אַ נאָדל
פֿאָלקסליד
זאַמלער: רות רובין
מיט אַ נאָדל, אָן אַ נאָדל
ניי איך מיר בכּבֿוד גאָדל
זיצן זיץ איך מיר אַ פֿיס אויף אַ פֿיס
װײַל די אַרבעט איז ציקער זיס
…מיט אַ נאָדל
און אַז איך האָב אַ נאָדל מיט אַ פֿאָדעם
ניי איך מיר אויס די שענסטע בגדים
…מיט אַ נאָדל
ציען צי איך מיר די פֿאַסטריגע
און איך עס מיר די מאַמעליגע
…מיט אַ נאָדל
און אַז איך נעם די שער און אײַזן
קען איך שוין מײַן װײַב און קינדער שפּײַזן
…מיט אַ נאָדל
שבת גיי איך מיר אַרויס װי אין פּסוק שטייט
אין די אייגענע בגדים װאָס איך האָב אַליין גענייט
5. Eyder Ikh Leyg Zikh Shlofn
Folksong
Collectors: Y.L Cahan, Ruth Rubin
Trans.: Chana Mlotek
Eyder ikh leyg zikh shlofn,
Darf ikh shoyn oyfshteyn,
Mit mayne kranke beyner
Tsu der arbet geyn.
Tsu got vel ikh veynen
Mit a groys geveyn:
Tsu vos ikh bin geboyrn
A neytorin tsu zayn
Kh’kum shpet tsu der arbet,
S’iz vayt der veg,
Shlogt men mir op
Far halbe teg.
Tsu got..
Nodlen vern tsebrokhn
Fuftsn a minut,
Di finger vern tseshtokhn,
S’rint fun zey dos blut.
Tsu got..
lkh layd shtendik hunger,
Kh’hob nisht vos tsu esn,
Vil ikh gelt betn,
Heyst men mir fargesn.
By the time I can lie down to sleep,
I have to get up, already,
with my sick bones
to go to work.
I will weep before God
with a great cry:
“Why was I born
to be a seamstress?”
I come to work late,
it’s a long way,
they dock my wages
for half a day.
I will weep…
Needles break,
fifteen a minute,
stabbing my fingers
until the blood runs from them.
I will weep…
I suffer from hunger, constantly,
I have nothing to eat.
When I ask for money,
they tell me to forget it.
XX
XXX
אײדער איך לײג זיך שלאָפֿן,
דאַרף איך שױן אױפֿשטײן,
מיט מײנע קראַנקע בײנער
צו דער אַרבעט גײן.
רעפֿרײן:
צו גאָט װעל איך װײנען
מיט אַ גרױס געװײן:
צו װאָס איך בין געבױרן
אַ נײטאָרין צו זײַן!
כיקום שפּעט צו דער אַרבעט,
סיאיז וײַט דער װעג,
שלאָגט מען מיר אָפֿ
פֿאַר האַלבע טעג.
נאָדלען װערן צעבראָכן
פֿופֿצן אַ מינוט,
די פֿינגער װערן צעשטאָכן,
ס׳רינט פֿון זײ דאָס בלוט.
איך לײַד שטענדיק הונגער,
כיהאָב נישט װאָס צו עסן,
װיל איך געלט בעטן,
הײסט מען מיר פֿאַרגעסן.
7. A Sukele a Kleyne
Trad., from Avrom Reyzen
Additional text: Alta Gitty Jakubo & Adah Hetko
Ven tsvey fayerdike mentshn
Mit khaloymes der tsveyter gut farshteyt
Tsindn on eyner dem andern
Vakhn af vareme fartogn
Flekhtn on hent un hartsn, a...
Aza shtral, aza opshayn
Aza finkl aza glimer
Aza shaynung, aza blendung
Aza blits
Vi a gloz af der zun
Vi briliantn a milion
Vi heys un hel un heylik
Vi a fayer-hits
Un vi heys un hel un heylik
Fayer iz
When two passionate people
With dreams the other understands
Come together and make sparks
Conjure rosy dawn from dark
Interlace their hands and hearts, ah...
What a sparkle, what a glimmer
What a shine, what a shimmer,
What a sunbeam, what a blinding
ray of light
Like a field of fireflies,
Starlight strung across dark skies,
burning hot and bright and holy
As firelight
Burning hot and bright and holy
Through the night
פֿײַערדיקע מענטשן
פֿאָלקסליד, נאָך אבֿרהם רייזענען
נײַע װערטער: אַלטע גיטי דזשאַקובאָ און עדה העטקאָ
װען צװיי פֿײַערדיקע מענטשן
מיט חלומות דער צװייטער גוט פֿאַרשטייט
צינדן אָן אײנער דעם אַנדערן
װאַכן אויף װאַרעמע פֿאַרטאָגן
פֿלעכטן אָן הענט און האַרצן, אַ…
אַזאַ שטראַל, אַזאַ אָפּשײַן
אַזאַ פֿינקל, אַזאַ גלימער
אַזאַ שײַנונג, אַזאַ בלענדונג
אַזאַ בליץ
װי אַ גלאָז אויף דער זון
װי בריליאַנטן אַ מיליאָן
װי הייס און העל און הייליק
װי אַ פֿײַער־היץ
און װי הייס און העל און הייליק
פֿײַער איז
8. Vaser On Loshn
Text: Malka Heifetz Tussman and Adah Hetko
Music: Adah Hetko and Lysander Jaffe
Translation: Ruth Whitman
Der yam hot fun zayn zayt
a rip aroysgerisn
un gezogt: gey, leyg zikh dortn
zay mir a simen
az ikh bin groys
mekhtik bin ikh
gey, zay mir a simen
Ligt der kanal
bay mayne fentster
Ligt der kanal
Shtum.
Vos ken nokh
troyeriker zayn
vi vaser on loshn
A royte levone
nishto mer himlbloy
a barg iz fargangen
hintern roykh
Vos ken nokh…
A kol a kleyns
A kol a geshrey
Vos pikt zikh oys
Fun a royt-heldzl’s ey
Vos ken nokh…
The sea
tore a rib from its side
and said: Go! Lie down there, be
a sign that I
am great
and mighty.
Go, be a sign.
The canal lies at my window,
speechless.
What can be sadder
than water
without sound?
A red moon
No more blue sky
A mountain disappears
Behind smoke
What can be sadder…
A small voice
Crying out
That hatches out
Of a robin’s egg
What can be sadder…
װאַסער אָן לשון
װערטער: מלכּה הפֿץ טוזמאַן און עדה העטקאָ
מוזיק: עדה העטקאָ און סענדער דזשאַפֿי
דער ים
האָט פֿון זײַן זײַט
אַ ריפּ אַרויסגעריסן
און געזאָגט:
גיי
לייג זיך דאָרטן,
זײַ מיר אַ סימן
אַז איך בין
גרויס
מעכטיק בין איך
גיי
זײַ מיר אַ סימן
ליגט דער קאַנאַל בײַ מײַנע פֿענצטער
.שטום
װאָס קען נאָך טרויעריקער זײַן
װי װאַסער
.אָן לשון
אַ רויטע לבֿנה
נישטאָ מער הימלבלוי
אַ באַרג איז פֿאַרגאַנגען
הינטערן רויך
…װאָס קען נאָך
אַ קול אַ קליינס
אַ קול אַ געשריי
װאָס פּיקט זיך אויס
פֿון אַ רויטהעלדזלס איי
…װאָס קען נאָך
8. Hamavdil
Traditional Sephardic
Hamavdil bein kodesh l’khol
Khatoteinu hu yimkhol
Zoreinu v’khaspeinu yarbe kakhol
V’kha-kokhavim balaila
Lekh’vod khemdat livavi
Eliyahu ha-navi
A la derecha Michael
y a la izquierda Gabriel
y sobre la cabeza Shejinat El
cada día y cada noche
The one who seperates holiness from unholiness,
will forgive our sins,
And will bless us, and we will have descendants like
the stars in the sky
In honor of my beloved
Elijah the Prophet
To the left Michael
To the right Gabriel
And above the Shekhinah
Every day and every night
הַמַּבְדִּיל
A la derecha Michael
y a la izquierda Gabriel
y sobre la cabeza Shejinat El
cada día y cada noche
הַמַּבְדִּיל בֵּין קדֶשׁ לְחול
חַטּאתֵינוּ הוא יִמְחול
זַרְעֵנוּ וְכַסְפֵּנוּ יַרְבֶּה כַּחול
וְכַכּוכָבִים בַּלָּיְלָה
לִכְבוֹד חֶמְדַּת לְבָבִי
אֵלִיָּהוּ הַנָּבִיא
9. A Gute Vokh
Folksong
A gute vokh, a gezunte vokh
Oy vintshn mir tsu ale yidn
Un tsu ale libe gute fraynt
Velkhe zaynen ale do
Gezunt zoln mir zayn
Trinken veln mir vayn
Bizn vaysn tog arayn
Oy got zol gebn tsu yedn eynem
Vos er badarft nokh zayn farlang
Oy lekhem lekhoyl, begged lilboysh
Veyayin kidush lehavdolo
A good week, a healthy week
We wish to all Jews
And all beloved friends
Gathered here
We should be healthy
We should drink wine
Until the white day appears
God will give to everyone
According to their needs:
Bread to eat, clothes to wear
The kiddush wine for havadalah
אַ גוטע װאָך
פֿאָלקסליד
אַ גוטע װאָך, אַ געזונטע װאָך
אוי װינטשן מיר צו אַלע ייִדן
און צו אַלע ליבע גוטע פֿרײַנט
װעלכע זײַנען אַלע דאָ
געזונט זאָלן מיר זײַן
טרינקען װעלן מיר װײַן
ביזן װײַסן טאָג אַרײַן
אוי גאָט זאָל געבן צו יעדן איינעם
װאָס ער באַדאַרפֿט נאָך זײַן פֿאַרלאַנג
אוי לחם לאכול, בגד ללבוש
ויין קידוש להבדלה