LEVYOSN’S DREAM LYRICS
װערטער
1. A Bletele Vert a Bletl
Adah Hetko
A bletele vert a bletl
A bletl vert a blat
Vey’z mir, oy gevald
Vos iz a blat
Nor a bletele ufgevaksn
Nor a bletele ufgevaksn
A tsvaygele vert a tsvaygl
A tsvaygl vert a tsvayg
Vey’z mir, oy gevald
Vos iz a tsvayg
Nor a tsvaygele breyt un fayn
Nor a tsvaygele ufgevaksn
A beymele vert a beyml
A beyml vert a boym
Vey’z mir, oy gevald
Vos iz a boym
Nor a beymele grin un hoykh shoyn
Nor a beymele ufgevaksn
A veldele vert a veldl
A veldl vert a vald
Vey’z mir, oy gevald
Vos iz a vald,
Nor a veldele tif un alt
Nor a veldele ufgevaksn
A libele vert a libe
A lidele vert a lid
Un ikh hob dikh lib
Un ikh zing dos lid
Mit a libele ufgevaksn
Mit a libele ufgevaksn
A tiny leaf becomes a little leaf
A little leaf becomes a leaf
Oh me, oh my
What is a leaf
But a tiny leaf grown up
But a tiny leaf grown up?
A tiny branch becomes a little branch
A little branch becomes a branch
Oh me, oh my
What is a branch
But a tiny branch, wide and nice
But a tiny branch grown up?
A tiny tree becomes a little tree
A little tree becomes a tree
Oh me, oh my
What is a tree
But a tiny tree already tall and green
But a tiny tree grown up?
A tiny forest becomes a little forest
A little forest becomes a forest
Oh me, oh my
What is a forest
But a tiny forest deep and old
But a tiny forest grown up?
A tiny love becomes a love
A tiny song becomes a song
And I love you
And I sing this song
With a love that’s grown up
With a love that’s grown up
אַ בלעטעלע װערט אַ בלעטל
עדה העטקאָ
אַ בלעטעלע װערט אַ בלעטל
אַ בלעטל װערט אַ בלאַט
װיי'ז מיר, אוי געװאַלד
?װאָס איז אַ בלאַט
נאָר אַ בלעטעלע אויפֿגעװאַקסן
נאָר אַ בלעטעלע אויפֿגעװאַקסן
אַ צװײַגעלע װערט אַ צװײַגל
אַ צװײַגל װערט אַ צװײַג
װיי'ז מיר, אוי געװאַלד
?װאָס איז אַ צװײַג
נאָר אַ צװײַגעלע ברייט און פֿײַן
נאָר אַ צװײַגעלע אויפֿגעװאַקסן
אַ ביימעלע װערט אַ ביימל
אַ ביימל װערט אַ בוים
װיי'ז מיר, אוי געװאַלד
?װאָס איז אַ בוים?
נאָר אַ ביימעלע, גרין און הויך שוין
נאָר אַ ביימעלע אויפֿגעװאַקסן
אַ װעלדעלע װערט אַ װעלדל
אַ װעלדל װערט אַ װאַלד
װיי'ז מיר, אוי געװאַלד
?װאָס איז אַ װאַלד
נאָר אַ װעלדעלע טיף און אַלט
נאָר אַ װעלדעלע אויפֿגעװאַקסן
אַ ליבעלע װערט אַ ליבע
אַ לידעלע װערט אַ ליד
און איך האָב דיך ליב
און איך זינג דאָס ליד
מיט אַ ליבעלע אויפֿגעװאַקסן
מיט אַ ליבעלע אויפֿגעװאַקסן
2. Fayerdike Libe
Folksong
Collector & Translator: Ruth Rubin
Di fayerdike libe
vos tit in maynem hartsn brenen
vos kimt aroys un vos libn zikh
az mir kenen zikh nisht nemen?
Oy shildik iz dayn tate
un shildik iz dayn mame
un shildik bisti dushenyu
merer fun zey ale
Oy, gonve aroys dayne kleyder
un bolt zey tsvishn kurn
un mir veln beyde in a kleyn shteytele
antlofn gevorn
In a kleyn shteytele
tsvishn fremde mentshn
ver zhe vet undz tsu der khupe firn
un ver zhe vet undz bentshn?
In a kleyn shteytele
tsvishn fremde mentshn
malukhim veln undz tsu der khupe firn
un der ziser got vet undz bentshn
This fiery love
that burns my heart
How will our love work out
since we can’t marry eachother?
Guilty is your father
And guilty is your mother
And guilty are you, sweetheart
More than all of them.
Steal your clothes away
And hide them amongst the grain
And we’ll both run away
To a small shtetl
In a small shtetl
Among strangers
Who will leads us to the khupe
And who will bless us?
In a little shtetl
Among strangers
Angels will lead us to the khupe
and sweet God himself will bless us
פֿײַערדיקע ליבע
פֿאָלקסליד
זאַמלער: רות רובין
די פֿײַערדיקע ליבע
װאָס טוט אין מײַנעם האַרצן ברענען
װאָס קומט אַרויס און װאָס ליבן זיך
אַז מיר קענען זיך נישט נעמען
אוי שולדיק איז דײַן מעמע
און שולדיק איז דײַן טאַטע
און שולדיק ביסטו דושעניו
מערער פֿון זיי אַלע
אוי גנבֿע אַרויס דײַנע קליידער
און באָלט זיי צװישן קאָרן
און מיר װעלן ביידע אין אַ קליין שװייטעלע
אַנטלאָפֿן געװאָרן
אין אַ קליין שטייטעלע
צװישן פֿרעמדע מענטשן
װער זשע װעט אונדז צו דער חופּה פֿירן
?און װער זשע װעט אונדז בענטשן
אין אַ קליין שטייטעלע
צװישן פֿרעמדע מענטשן
מלאכים װעלן אונדז צו דער חופּה פֿירן
און דער זיסער גאָט װעט אונדז בענטשן
3. Kholemen Khaloymes
Text: Aliza Greenblatt (Trans. Adah Hetko)
Music: Solomon Golub
In der tifkayt fun der nakht,
Lign barg un tol fartrakht,
Kholemen khaloymes,
Kholemen khaloymes.
Shikt der barg tsum tol a blik,
Entfert tol bald op tsurik
Zelbike rayoynes,
Kholemen khaloymes.
Tol un barg un barg un tol,
Blien blumen on a tsol –
Kishef, kishef umetum,
Kishef, kishef umetum
Vidert op der barg a kol,
Entfert vider op der tol –
Bald vert shtil arum,
Bald vert shtil arum…
Khaloymes…
In the night of deepest deep
Hill and valley cannot sleep
Dreaming of dreams
Dreaming of dreams
Hill awakes and casts a glance
Shyly valley takes its chance
Thinking the same things
Dreaming of dreams
Hill and valley, valley and hill
Blossoms bud and bloom until
Magic, magic everywhere
Magic, magic everywhere
On the hill a voice resounds
Answered in the valley’s ground
Soon it will be quiet
Soon it will be quiet
Dreams…
חלומען חלומות
װערטער: עליזה גרינבלאַט
מוזיק: סאָלאָמאָן גאָלוב
אין דער טיפֿקײַט פֿון דער נאַכט
ליגן באַרג און טאָל פֿאַרטראַכט
חלומען חלומות
חלומען חלומות
שיקט דער באַרג צום טאָל אַ בליק
ענטפֿערט טאָל באַלד אָפּ צוריק
זעלביקע רעיונות
חלומען חלומות
טאָל און באַרג און באַרג און טאָל
— בליען בלומען אָן אַ צאָל
כּשוף, כּשוף אומעטום
כּשוף, כּשוף אומעטום
װידערט אָפּ דער באַרג אַ קול
— ענטפֿערט װידער אָפּ דער טאָל
באַלד װערט שטיל אַרום
באַלד װערט שטיל אַרום
…חלומות
4. Mit a Nodl, On a Nodl
Trad., Collected and Trans. by Ruth Rubin
Mit a nodl, on a nodl
Ney ikh mir b’kovid godl
Zitsn zits ikh mir a fis af a fis
Vayl di arbet iz tsiker zis
Mit a nodl…
Un az ikh hob a nodl mit a fodim
Ney ikh mir oys di shenste b’godim
Mit a nodl…
Tsien tsi ikh mir di fastrige
Un ikh es mir di mamelige
Mit a nodl…
Un az ikh nem di sher un ayzn
Ken ikh shoyn mayn vayb un kinder shpayzn
Mit a nodl…
Shabes gey ikh mir aroys vi in posik shteyt
In di eygene b’godim vos ikh hob aleyn geneyt
With a needle, without a needle
I sew with great dignity
I sit on my worktable with my legs crossed under me
Because my work is sugar-sweet
With a needle…
So long as I have a needle and thread
I can sew up the most beautiful clothes
With a needle…
I pull out my basting threads
And eat my cornmeal mush
With a needle…
And when I take my shears and iron in hand
Then I can feed my wife and children
With a needle…
On the Sabbath I walk out — “As it is written”
In the very clothes that I myself have made
מיט אַ נאָדל, אָן אַ נאָדל
פֿאָלקסליד
זאַמלער: רות רובין
מיט אַ נאָדל, אָן אַ נאָדל
ניי איך מיר בכּבֿוד גאָדל
זיצן זיץ איך מיר אַ פֿיס אויף אַ פֿיס
װײַל די אַרבעט איז ציקער זיס
…מיט אַ נאָדל
און אַז איך האָב אַ נאָדל מיט אַ פֿאָדעם
ניי איך מיר אויס די שענסטע בגדים
…מיט אַ נאָדל
ציען צי איך מיר די פֿאַסטריגע
און איך עס מיר די מאַמעליגע
…מיט אַ נאָדל
און אַז איך נעם די שער און אײַזן
קען איך שוין מײַן װײַב און קינדער שפּײַזן
…מיט אַ נאָדל
שבת גיי איך מיר אַרויס װי אין פּסוק שטייט
אין די אייגענע בגדים װאָס איך האָב אַליין גענייט
5. Eyder Ikh Leyg Zikh Shlofn
Trad., Collected by Ruth Rubin and Y.L. Cahan
Trans. Chana Mlotek
By the time I can lie down to sleep,
I have to get up, already,
with my sick bones
to go to work.
I will weep before God
with a great cry:
“Why was I born
to be a seamstress?”
I come to work late,
it’s a long way,
they dock my wages
for half a day.
I will weep…
Needles break,
fifteen a minute,
stabbing my fingers
until the blood runs from them.
I will weep…
I suffer from hunger, constantly,
I have nothing to eat.
When I ask for money,
they tell me to forget it.
I will weep…
אײדער איך לײג זיך שלאָפֿן
פֿאָלקסליד, זאַמלערס: רות רובין, י.ל. כהן
אײדער איך לײג זיך שלאָפֿן
דאַרף איך שױן אױפֿשטײן
מיט מײנע קראַנקע בײנער
צו דער אַרבעט גײן
צו גאָט װעל איך װײנען
:מיט אַ גרױס געװײן
צו װאָס איך בין געבױרן
אַ נײטאָרין צו זײַן
כ׳קום שפּעט צו דער אַרבעט
ס׳איז װײַט דער װעג
שלאָגט מען מיר אָפֿ
פֿאַר האַלבע טעג
…צו גאָט
נאָדלען װערן צעבראָכן
פֿופֿצן אַ מינוט
די פֿינגער װערן צעשטאָכן
ס׳רינט פֿון זײ דאָס בלוט
…צו גאָט
איך לײַד שטענדיק הונגער
כ׳האָב נישט װאָס צו עסן
װיל איך געלט בעטן
הײסט מען מיר פֿאַרגעסן
…צו גאָט
Eyder ikh leyg zikh shlofn,
Darf ikh shoyn oyfshteyn,
Mit mayne kranke beyner
Tsu der arbet geyn.
Tsu got vel ikh veynen
Mit a groys geveyn:
Tsu vos ikh bin geboyrn
A neytorin tsu zayn
Kh’kum shpet tsu der arbet,
S’iz vayt der veg,
Shlogt men mir op
Far halbe teg.
Tsu got…
Nodlen vern tsebrokhn
Fuftsn a minut,
Di finger vern tseshtokhn,
S’rint fun zey dos blut.
Tsu got…
lkh layd shtendik hunger,
Kh’hob nisht vos tsu esn,
Vil ikh gelt betn,
Heyst men mir fargesn.
7. A Sukele a Kleyne
Trad., from Avrom Reyzen
Additional text: Alta Gitty Jakubo & Adah Hetko
A sukele a kleyne,
fun breytelekh gemeyne
hob ikh mir a sukele gemakht
Badekt dem dakh
mit a bisele skhakh
Zits ikh mir in sukele baynakht
Fun vint dem kaltn
vos blozt durkh di shpaltn
mayne likhtelekh zey leshn zikh vil
Es iz mir a khidesh,
Vi ikh makh mir kidish
Un di likhtelekh zey brenen gants shtil
Oy, hob nisht keyn tsar
Nishto keyn gefar
Gib nor a hant afn breyt
In tsaytn fun noyt
Eybik ibergeboyt
loz dir der vint nisht ongeyn.
Vifl vintn s’veln brumen,
Vifl doyres s’veln kumen,
Dos sukele vet eybik shteyn
A little sukkah
from ordinary little branches
I built it
And covered the roof
with a little scach
I sit in my sukkah at night
The cold wind
that blows through the cracks
will blow out my candles
I’m surprised
when I make kiddush
and the candles are still burning steady
Have no fear
There’s no danger
Put a hand on a board
In times of need
We always rebuilt
Don’t let the wind bother you
However many winds may roar
However many generations may come
The sukkah will always stand
פֿײַערדיקע מענטשן
פֿאָלקסליד, נאָך אבֿרהם רייזענען
נײַע װערטער: אַלטע גיטי דזשאַקובאָ און עדה העטקאָ
אַ סוכּהלע אַ קלײנע
פֿון ברייטעלעך געמײנע
האָב איך מיר אַ סוכּהלע געמאַכט
באַדעקט דעם דאַך
מיט אַ ביסעלע סכך
זיץ איך מיר אין סוכּהלע בײַ נאַכט
פֿון װינט דעם קאַלטן
װאָס בלאָזט דורך די שפּאַלטן
מײַנע ליכטעלעך זיי לעשן זיך װיל
עס איז מיר אַ חידוש
װי איך מאַך מיר קידוש
און די ליכטעלעך זיי ברענען גאַנץ שטיל
אוי האָב נישט קיין צאַר
נישטאָ קיין געפֿאַר
גיב נאָר אַ האַנט אויפֿן ברייט
אין צײַטן פֿון נויט
אייביק איבערגעבויט
לאָז דיר דער װינט נישט אָנגיין
װיפֿל װינטן ס’װעלן ברומען
װיפֿל דורות ס’װעלן קומען
דאָס סכּהלע װעט אייביק שטיין
8. Vaser On Loshn
Text: Malka Heifetz Tussman and Adah Hetko
Music: Adah Hetko and Lysander Jaffe
Translation: Ruth Whitman
Der yam hot fun zayn zayt
a rip aroysgerisn
un gezogt: gey, leyg zikh dortn
zay mir a simen
az ikh bin groys
mekhtik bin ikh
gey, zay mir a simen
Ligt der kanal
bay mayne fentster
Ligt der kanal
Shtum.
Vos ken nokh
troyeriker zayn
vi vaser on loshn
A royte levone
nishto mer himlbloy
a barg iz fargangen
hintern roykh
Vos ken nokh…
A kol a kleyns
A kol a geshrey
Vos pikt zikh oys
Fun a royt-heldzl’s ey
Vos ken nokh…
The sea
tore a rib from its side
and said: Go! Lie down there, be
a sign that I
am great
and mighty.
Go, be a sign.
The canal lies at my window,
speechless.
What can be sadder
than water
without sound?
A red moon
No more blue sky
A mountain disappears
Behind smoke
What can be sadder…
A small voice
Crying out
That hatches out
Of a robin’s egg
What can be sadder…
װאַסער אָן לשון
װערטער: מלכּה הפֿץ טוזמאַן און עדה העטקאָ
מוזיק: עדה העטקאָ און סענדער דזשאַפֿי
דער ים
האָט פֿון זײַן זײַט
אַ ריפּ אַרויסגעריסן
און געזאָגט:
גיי
לייג זיך דאָרטן,
זײַ מיר אַ סימן
אַז איך בין
גרויס
מעכטיק בין איך
גיי
זײַ מיר אַ סימן
ליגט דער קאַנאַל בײַ מײַנע פֿענצטער
.שטום
װאָס קען נאָך טרויעריקער זײַן
װי װאַסער
.אָן לשון
אַ רויטע לבֿנה
נישטאָ מער הימלבלוי
אַ באַרג איז פֿאַרגאַנגען
הינטערן רויך
…װאָס קען נאָך
אַ קול אַ קליינס
אַ קול אַ געשריי
װאָס פּיקט זיך אויס
פֿון אַ רויטהעלדזלס איי
…װאָס קען נאָך
9. Geyen Mir Shpatsirn
Trad., collected by Ruth Rubin
Translated by Adah Hetko and Weaver
And we go a-rovin’
Through the forest deep and old
Ay vey, dushe leybn
How the wind blows cold
He began unfolding
One thin cloak to wrap me in
Ay vey, dushe leybn
Love is heartache and sufferin’
And we go a-rovin’
In a field of gray and green
Ay vey, dushe leybn
Morning light is near a-breakin’
Geyen mir shpatsirn
Inem groysn vald
Ay vey, dushe leybn
S’iz mir zeyer kalt
Er hot mikh ongehoybn
aytsuvikln un ayntsuhiln
Ay vey, dushe leybn
Shver a libe tsu shpiln
Geyen mir shpatsirn
Inem feld dem grinem
Ay vey dushe leybn
S’iz shoyn bald baginen
גייען מיר שפּאַצירן
פֿאָלקסליד
זאַמלער: רות רובין
גייען מיר שפּאַצירן
אינעם גרויסן װאַלד
אוי װיי דושע לעבן
ס'איז מיר זייער קאַלט
ער האָט מיך אָנגעהויבן
אײַנצוּװיקלען און אײַנצוהילן
אוי װיי דושע לעבן
שװער אַ ליבע צו שפּילן
גייען מיר שפּאַצירן
אינעם פֿעלד דעם גרינעם
אוי װיי דושע לעבן
ס'איז שוין באַלד באַגינען
10. Zhumen Binen
Text: Emmanuel Kazakevitch
Music: Leyb (Lev) Yampolsky
Translation: Adah Hetko
Arrangement: Lysander Jaffe
Zhumen binen, binen zhumen
Es klingt fun vaytn a garmonik
Un arum iz vald un blumen
un di luft iz zis vi honik
Oy, sara rakhves, keyn eyn-hore
S’iz di erd mit zaft fargosn
Makhn honik iz gevorn
Shoyn a yidishe parnose
Shteyen Binshtoki in reyen.
S’iz di nakht azoy levonik.
Zoln zikh di kinder freyen
mit dem lindn zisn honik.
Oy, sara rakhves…
Esn gezunt dem honik zisn,
tsvishn felder, velder bloye
vet gedikhter honik flisn,
est gezunt un hot hanoe.
Oy, sara rakhves
Bees a-buzzing, buzzing bees a-buzz
Distant chords from an accordion
All around are woods and wildflowers
And the air is sweet as honey
Oh what a wonderland! Keyn eyn-hore
The earth is soaked in sweetness
Jews are working in the meadows
Making sweet and healthy honey
Perched like birds a row of beehives
Comes aglow beneath the moonlight
Children giggle past their bedtimes
Faces sticky with the honey
Oh what a wonderland…
Come and taste the sweet, sweet honey
Here in fields between blue forests
Golden honey flows so slowly
Est gezunt and taste the joyfulness
Oh, what a wonderland…
זשומען בינען
װערטער: עִמנואל קאַזאַקעװיטש
מוזיק: לייב יאַמפּאָלסקי
זשומען בינען, בינען זשומען
עס קלינקט פֿון װײַטן אַ גאַרמאָניק
און אַרום איז װאַלד און בלומען
און די לופֿט איז זיס װי האָניק
אוי, סאַראַ־רחבֿות, קיין עין־הרע
ס'אז די ערד מיט זאַפֿט פֿאַרגאָסן
מאַכן האָניק איז געװאָרן
שוין אַ יידישע פּרנסה
שטייען בינשטאָקן אין רייען
ס’איז די נאַכט אַזוי לבֿנהיק
זאָלן זיך די קינדער פֿרייען
מיט דעם לינדן זיסן האָניק
…אוי
עסן געזונט דעם האָניק זיסן
צװישן פֿעלדער, װעלדער בלויע
װעט געדיכטער האָניק פֿליסן
עסט געזונט און האָט הונה
…אוי
12. Neymashin
Adah Hetko
Un friling trogt a likhtik grin
di beymer shver mit blumen
Un got hot a naye neymashin
far neyen vayse volkns
Tray-lay-lay-lay-lay-lay…
Di shtivelekh zey shtoybn zikh
un shmutsn ayn di shveln
Keyn regn-boygn zet zikh nisht
vayl got neyt nisht keyn regn
Tray…
Di katshke iz a freylekhe
un frelekher vet vern
A regn-boygn vet shoyn zayn
vayl got neyt shoyn yo a regn
Tray…
And spring is robed in bright green
The trees heavy with flowers
And God has a new sewing machine
for sewing white clouds
Tray-lay-lay-lay-lay-lay…
The boots wallow in dust
and dirty the thresholds
There is no sign of a rainbow
because God isn’t sewing rain
Tray…
The duck is happy
and will become happier
A rainbow will appear soon
because God is sewing rain
Tray…
ניימאַשין
עדה העטקאָ
און פֿרילינג טראָגט אַ ליכטיק גרין
די ביימער שװער מיט בלומען
און גאָט האָט אַ נײַע ניי־מאַשין
פֿאָר נייען װײַסע װאָלקנס
…טרײַ־לײַ־לײַ־לײַ־לײַ־לײַ
די שטיװעלעך זיי שטויבן זיך
און שמוצן אײַן די שװעלן
קיין רעגן־בויגן זעט זיך נישט
װײַל גאָט נייט נישט קיין רעגן
…טרײַ
די קאַטשקע איז אַ פֿריילעכע
און פֿריילעכער װעט װערן
אַ רעגן־בויגן װעט שוין זײַן
װײַל גאָט נייט שוין יאָ אַ רעגן
…טרײַ